Падчас рабочага візіту ў Кітайскую Народную Рэспубліку першы намеснік Старшыні Прэзідыума НАН Беларусі Віталь Залескі правёў сустрэчу з рэктарам Цзіліньскага ўніверсітэта Чжан Сі.
Ключавым вынікам перамоў стала падпісанне пагаднення аб стварэнні Кітайска-Беларускай сумеснай лабараторыі па ШІ і новых канцэптуальных матэрыялах і тэхналогіях.
Новая структура заклікана стаць стратэгічнай пляцоўкай для аб'яднання інтэлектуальных рэсурсаў дзвюх краін у самых перадавых галінах навукі, такіх як ШІ і матэрыялазнаўства, оптаэлектроніка, новыя матэрыялы, біямедыцына, перапрацоўка мінеральнай сыравіны, лазерная фізіка і інш.
Праект аб'ядноўвае вядучыя навуковыя і акадэмічныя ўстановы Беларусі і Кітая.
З кітайскага боку базавай арганізацыяй выступіў Міжнародны цэнтр навукі будучынi Цзіліньскага ўніверсітэта пры ўдзеле профільных каледжаў хіміі, фізікі, штучнага інтэлекту, матэрыялазнаўства, электронікі, а таксама другой бальніцы ўніверсітэта.
Беларускі бок у праекце прадстаўляюць вядучыя навуковыя ўстановы НАН Беларусі: Інстытут фізікі імя Б. I. Сцяпанава (базавая арганізацыя), Навукова-практычны цэнтр па матэрыялазнаўстве, Інстытут парашковай металургіі імя акадэміка А. У. Романа, Інстытут агульнай і неарганічнай хіміі, а таксама Інстытут фізіялогіі.
У рамках дзейнасці лабараторыі беларускія і кітайскія навукоўцы засяродзяцца на вырашэнні задач, якія маюць крытычнае значэнне для высокатэхналагічных галін эканомікі.
Па выніках сустрэчы з рэктарам Цзіліньскага ўніверсітэта Віталь Залескі падкрэсліў, што падпісанне пагаднення стала важным крокам ва ўмацаванні двухбаковых адносін, адкрываючы новыя гарызонты для сумесных даследаванняў.
«Стварэнне гэтай лабараторыі – не проста навуковае супрацоўніцтва, а магутны імпульс для ўкаранення інавацый у рэальны сектар эканомікі. Мы аб'ядноўваем кампетэнцыі, каб паскорыць шлях ад лабараторнага ўзору да высокатэхналагічнага прадукту, запатрабаванага на рынках Беларусі і Кітая, а таксама трэціх краін», – сказаў ён.
У першы дзень візіту беларуская дэлегацыя на чале з Віталём Залескім наведала таксама Чанчуньскі інстытут оптыкі, дакладнай механікі і фізікі Кітайскай акадэміі навук (CIOMP), з якім мае цесныя кантакты і плённае супрацоўніцтва.
За апошнія гады бакі прайшлі шлях ад падпісання рамачных мемарандумаў да рэалізацыі канкрэтных высокатэхналагічных праектаў.
У іх ліку – пастаўка ўнікальнага абсталявання для магнітарэалагічнага паліравання, а таксама запуск новых НДР у галіне оптыкі.
Знакавай падзеяй стала падпісанне 12 чэрвеня 2026 года пагаднення аб напрамках навуковага супрацоўніцтва на 2026-2030 гады паміж Інстытутам фізікі імя Б. I. Сцяпанава НАН Беларусі і Чанчуньскім інстытутам оптыкі дакладнай механікі і фізікі Кітайскай акадэміі навук.
Акрамя таго, у план узаемадзеяння паміж НАН Беларусі і КАН на 2026-2027 гады ўключана стварэнне Кітайска-Беларускага міжнароднага інавацыйнага цэнтра (SBIIC).
Завяршыўся працоўны дзень афіцыйным прыёмам у віцэ-губернатара правінцыі Цзілінь, арганізаваным для ганаровых гасцей па пытаннях інтэграцыі навукі, адукацыі і прамысловасці.
Мерапрыемства аб'яднала прадстаўнікоў навуковай супольнасці з Беларусі, Італіі, Швейцарыі, Паўднёвай Карэі, Сінгапура, Лесота і іншых краін.
Асаблівым госцем прыёму стаў лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы Канстанцін Навасёлаў, вядомы сваімі прарыўнымі даследаваннямі ў галіне графена.
У ходзе размовы беларускія эксперты правялі шэраг прадуктыўных перамоў з замежнымі калегамі, што адкрывае новыя перспектывы для плённага ўзаемадзеяння і пашырэння навуковых кантактаў.
«Дзень быў вельмі насычаным і выніковым. Мы не толькі замацавалі падмурак нашага супрацоўніцтва з кітайскімі партнёрамі, але і наладзілі важныя сувязі з вядучымі кітайскімі навукоўцамі», – пракаменціраваў вынікі першага дня Віталь Залескі.
