Bel  ·  Eng  ·  Rus   |    Только текст  |   НАНБ в Facebook НАНБ в Vkontakte НАНБ в Telegram НАНБ в Viber НАНБ в Twitter НАНБ в Instagram НАНБ в Youtube НАНБ в LinkedIn НАНБ в SlideShare rss-лента новостей Написать письмо 
   
НАН Беларуси on-line

90 лет НАН Беларуси
Официальный интернет-портал Президента Республики Беларусь
Официальный интернет-сайт Совета Министров Республики Беларусь
Перечень административных процедур, выполняемых НАН Беларуси и ее организациями
Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь
Академия управления при Президенте Республики Беларусь
Интернет-портал Молодёжь Беларуси
Газета Навука
Журнал Наука и инновации
Республиканский Центр Трансфера Технологий

Ученые Беларуси: Міхаіл Паўлавіч Касцюк (Да 60-годдзя з дня нараджэння)

Главная страница / Издания академии / Научные журналы

Ученые Беларуси: Міхаіл Паўлавіч Касцюк (Да 60-годдзя з дня нараджэння)

Известия Национальной академии наук Беларусu
СЕРИЯ ГУМАНИТАРНЫХ НАУК

Издательство Беларуская навука, Минск, Республика Беларусь

Статья из номера 1, 2000 (C. 153--154)

Журнал

УЧЕНЫЕ БЕЛАРУСИ

Ігнаценка І.М., Навіцкі У.І., Лыч Л.М., Васілеўская Н.У.
Міхаіл Паўлавіч Касцюк (Да 60-годдзя з дня нараджэння)

26 сакавіка 2000 г. споўнілася 60 год беларускаму гісторыку, акадэміку НАН Беларусі, доктару гістарычных навук, прафесару, загадчыку аддзела Інстытута гісторыі НАН Беларусі Міхаілу Паўлавічу Касцюку.

Нарадзіўся М.П.Касцюк у в. Масцішча Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці ў сям'і селяніна. 3 ранняга дзяцінства хлопчык імкнуўся да ведаў, пазнання гісторыі родных мясцін. Паспяховая вучоба ў школе, затым у Навагрудскім педагагічным вучылішчы паказала выдатныя здольнасці юнака, падштурхнула яго да авалодання больш грунтоўнымі ведамі па роднай мове, гісторыі Беларусі. У 1958 г. ён паступае на гісторыка-філалагічны факультэт Гродзенскага педагагічнага інстытута і праз пяць гадоў атрымлівае дыплом аб вышэйшай адукацыі.

Ужо ў гады навучання ў інстытуце разам з інтэлектуальнымі праявіліся і арганізатарскія здольнасці будучага вучонага. Таму пры размеркаванні на працу ён быў накіраваны на пасаду дырэктара Касадворскай васьмігадовай школы ў в. Баярская Навагрудскага раёна. 3 гэтай пасады М.П.Касцюк быў прызваны на армейскую службу. Пасля дэмабілізацыі ў 1965 г. і непрацяглай працы сакратаром камітэта камсамола Гродзенскага педагагічнага інстытута ён здзейсніў сваю мару -- у снежні 1966 г. паступіў у аспірантуру Інстытута гісторыі АН БССР. Менавіта з гэтага часу ўсё далейшае жыццё М.П.Касцюка звязана з навуковай працай, вывучэннем складаных праблем гісторыі Беларусі.

З першых дзён навучання ў аспірантуры пачынаецца карпатлівая, інтэнсіўная навуковая праца. Настойлівыя пошукі архіўных крыніц, іх скурпулёзнае, уважлівае вывучэнне і выкарыстанне далі маладому даследчыку магчымасць у адведзены аспірантурай тэрмін завяршыць працу над кандыдацкай дысертацыяй па складанай праблеме працоўнай актыўнасці калгаснага сялянства Беларусі ў 1933-1940 гг. і паспяхова абараніць яе ў 1969 г. Але ўжо тады Міхаіл Паўлавіч ведаў, што праца над кандыдацкай дысертацыяй -- гэта толькі трывалая аснова для далейшага і пашыранага вывучэння цэлага комплексу складаных праблем, высвятлення іх узаемасувязей і ўплыву на развіццё грамадства.

Адразу пасля абароны дысертацыі М.П.Касцюк прызначаецца на пасаду вучонага сакратара Інстытута гісторыі АН БССР, з 1975 па 1981г. -- Інстытута гісторыі партыі пры ЦК КПБ. Менавіта на гэтых пасадах праявіліся выдатныя арганізатарскія здольнасці Міхаіла Паўлавіча, яго чулыя адносіны да сваіх калег па працы, спакойны, удумлівы і разам з тым прынцыповы падыход да вырашэння пастаўленых задач.

Разам з арганізатарскай працягваецца самаадданая даследчыцкая праца. Яе вынікам з'явілася абарона ў 1980 г. доктарскай дысертацыі, прысвечанай паглыбленаму вывучэнню праблем беларускага сялянства.

У ліпені 1981 г. М.П.Касцюк прызначаецца намеснікам дырэктара Інстытута гісторыі АН БССР. 3 1989 г. і да лістапада 1999 г. ён працаваў дырэктарам Інстытута гісторыі НАН Беларусі.

У асобе М.П.Касцюка мы маем буйнога агульнапрызнанага вучонага, які сваімі працамі ўзбагаціў беларускую гістарыяграфію арыгінальнымі даследаваннямі, атрымаўшымі прызнан-не як у нашай краіне, так і за яе межамі. Яго навуковым інтарэсам уласцівы творчы падыход да асвятлення складаных праблем гісторыі, імкненне прасачыць агульныя заканамернасці і разам з тым асаблівасці ў развіцці гістарычных падзей нашай дзяржавы. Да складанай часам ацэнкі падзей, аналізу нялёгкіх з'яў жыцця Міхаіл Паўлавіч імкнецца падыходзіць з аб'ектыўных пазіцый з улікам шматгранных момантаў, якія ўплывалі на гэтыя падзеі. Менавіта да такіх падыходаў прыводзіць М.П.Касцюка даследчая настойлівасць, навуковая прынцыповасць, глыбокае разуменне агульнагістарычных працэсаў. Важнай асаблівасцю творчай дзей насці вучонага з'яўляецца яе шырокі дыяпазон, разнастайнасць і грамадска-палітычная значнасць навуковыхдаследаванняў. Ім апублікавана звыш 150 навуковых прац, прысвечаных вывучэнню актуальных праблем айчыннай гісторыі, у тым ліку 7 індывідуальных і калектыўных манаграфій. Яго манаграфіі па гісторыі сялянства "Идейно-политическое воспитание крестьянства. Из опыта работы Компартии Белоруссии в период строительства социализма (1926-1937 гг.)" (Мн., 1979); "Трудовой вклад крестьянства в победу и упрочение социализма (на материалах БССР)" (Мн., 1986); "Социалистические ценности тружеников села: история, современность, перспективы" (Мн., 1989) вызначаюць месца беларускага сялянства ў грамадска-палітычным жыцці рэспублікі, выключную ролю ў назапашванні фондаў для развіцця прамысловасці, аналізуюць працэс ператварэння беларускага сялянства ў адну з асноўных прадукцыйных сіл на шляху сацыяльна-эканамічных і культурных пераўтварэнняў. Гэтым жа праблемам прысвечаны шэраг напісаных М.П.Касцюком раздзелаў у калектыўных абагульняючых працах: "Гісторыя Беларускай ССР" (Мн., 1975. Т. 4); "Победа колхозного строя в Белорусской ССР" (Мн., 1981) і інш.

У кола навуковых інтарэсаў М.П.Касцюка ўваходзяць не толькі даследаванні па гісторыі сялянства, але і рабочага класа, інтэлігенцыі, нацыянальна-дзяржаўнага будаўніцтва, культуры рэспублікі, складаныя пытанні кіравання грамадствам у савецкі перыяд. Гэтыя і іншыя праблемы даследаваны вучоным у спецыяльных раздзелах 4-томнай працы "История рабочего класса Белорусской ССР" (Мн., 1985. Т. 2); 2-томным выданні "Нарысы гісторыі Беларусі" (Мн., 1995. Ч. 2). Акрамя названых прац, М.П.Касцюком надрукавана вялікая колькасць шматтэмных па зместу навуковых і навукова-папулярных артыкулаў, якія ў цэлым складаюць вялікі памер.

Шмат увагі М.П.Касцюк надае падрыхтоўцы кваліфікаваных кадраў, дапамагае іх творчаму росту. Ён падрыхтаваў 10 кандыдатаў навук, кансультаваў напісанне шэрага доктарскіх дысертацый, выступае апанентам пры абароне кандыдацкіх і доктарскіх дысертацый. Вялікі ўклад вучонага ў развіццё беларускай гістарычнай навукі адзначаны абраннем яго ў 1989 г. членам-карэспандэнтам, а ў 1996 г. акадэмікам НАН Беларусі.

М.П. Касцюк пастаянна ўдзельнічае ў грамадска-палітычным жыцці. Ён з'яўляецца прэзідэнтам Беларускай асацыяцыі гісторыкаў, старшынёй Беларускага нацыянальнага камітэта гісторыкаў, членам прэзідыума Беларускага камітэта міру, Старшынёй савета па абароне доктарскіх дысертацый, а таксама прымае актыўны ўдзел у дзейнасці іншых арганізацый.

Міхаіла Паўлавіча, на якой бы пасадзе ён не знаходзіўся, вызначаюць цёплыя сардэчныя адносіны да людзей. За добразычлівасць, высокія прафесійныя якасці і арганізатарскія здольнасці вучоны карыстаецца вялікай павагай і аўтарытэтам сярод сваіх калег.

Сваё 60-годдзе М.П.Касцюк сустрэў у росквіце творчых сіл. Наперадзе новыя планы і задумы, клопаты аб развіцці беларускай гістарычнай навукі. Навуковая грамадскасць, калегі, сябры, вучні шчыра і сардэчна віншуюць дарагога юбіляра і ад усёй душы зычаць яму добрага здароўя, далейшых поспехаў у здзяйсненні творчых задум і планаў, дасягнення новых вяршынь на ніве гістарычнай навукі Беларусі.

Журнал Top

Главная страница / Издания академии / Научные журналы / К началу страницы


Разработана и поддерживается Николаем Н. Костюковичем. Последнее обновление: 18 ноября 2006 г.
Создана при участии Игнатия И. Корсака
Копирайт © 2000-2008 Национальная академия наук Беларуси
Копирайт © 2000 Издательство "Беларуская навука"