На падставе рэзультатаў конкурсу Бюро Прэзідыума НАН Беларусі прыняло рашэнне зацвердзіць пералік пераможцаў конкурсу «Топ-10» вынікаў дзейнасці вучоных Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў галіне фундаментальных і прыкладных даследаванняў па выніках 2025 года.
Пераможцамі конкурсу «Топ-10» за 2025 год сталі:
1. Гапаненка Сяргей Васільевіч, дырэктар дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут фізікі імя Б. I. Сцяпанава Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», акадэмік, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар; Навіцкі Дзяніс Віктаравіч, загадчык цэнтра «Нанафатоніка» дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут фізікі імя Б. I. Сцяпанава Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», доктар фізіка-матэматычных навук, дацэнт; Усачонак Максім Сяргеевіч, намеснік загадчыка цэнтра «Фізіка плазмы» дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут фізікі імя Б. I. Сцяпанава Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», кандыдат фізіка-матэматычных навук; Сімончык Леанід Васільевіч, галоўны навуковы супрацоўнік дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут фізікі імя Б. I. Сцяпанава Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар, – за пабудову тэорыі распаўсюджвання электрамагнітных імпульсаў скрозь пласт плазмы канчатковай таўшчыні ва ўмовах тунэлявання, якая дазволіла прадказаць існаванне не залежнага ад таўшчыні пласта і частаты выпраменьвання асімптатычнага часу тунэлявання ў мяжы нізкай празрыстасці, што важна для стварэння і пераадолення плазменных ахоўных экранаў.
2. Кавалёў Васіль Аляксеевіч, вядучы навуковы супрацоўнік дзяржаўнай навуковай установы «Аб'яднаны інстытут праблем інфарматыкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», кандыдат тэхнічных навук, дацэнт; Сняжко Эдуард Вітальевіч, загадчык лабараторыі дзяржаўнай навуковай установы «Аб'яднаны інстытут праблем інфарматыкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», кандыдат тэхнічных навук; Карпенка Дзмітрый Сяргеевіч, стажор малодшага навуковага супрацоўніка дзяржаўнай навуковай установы «Аб'яднаны інстытут праблем інфарматыкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», – за распрацоўку новага метаду федэратыўнага навучання і тэхналогіі стварэння генератыўных мадэляў ШІ, якія дазволілі павысіць эфектыўнасць бяспечнага навучання нейронавых сетак ва ўмовах забароны абмену канфідэнцыйнымі медыцынскімі данымі (на прыкладзе рэнтгенаграфічных, камп'ютарна-тамаграфічных і гісталагічных малюнкаў).
3. Ільюшчанка Аляксандр Фёдаравіч, генеральны дырэктар Дзяржаўнага навукова-вытворчага аб'яднання парашковай металургіі – дырэктар дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут парашковай металургіі імя акадэміка А. У. Романа», акадэмік, доктар тэхнічных навук, прафесар; Осіпаў Уладзімір Анатольевіч, загадчык лабараторыі дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут парашковай металургіі імя акадэміка А. У. Романа»; Дзьячкова Ларыса Мікалаеўна, галоўны навуковы супрацоўнік дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут парашковай металургіі імя акадэміка А. У. Романа», доктар тэхнічных навук, прафесар; Майсюк Аляксандр Іванавіч, вядучы тэхнолаг дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут парашковай металургіі імя акадэміка А. У. Романа», – за распрацоўку тэхналогіі фарміравання дыфузійна-звязаных кампазіцыйных двухслаёвых матэрыялаў карбід вальфраму – легіраваная кампактная сталь для даўгамерных высоказносастойкіх вырабаў інструментальнага і канструкцыйнага прызначэння.
4. Назарава Ксенія Юр'еўна, намеснік дырэктара па навуковай рабоце рэспубліканскага вытворчага ўнітарнага прадпрыемства «АКАДЭМФАРМ», кандыдат біялагічных навук; Гудовіч Уладзіслаў Віктаравіч, начальнік аддзела рэспубліканскага вытворчага ўнітарнага прадпрыемства «АКАДЭМФАРМ»; Корсак Ганна Вітальеўна, начальнік лабараторыі рэспубліканскага вытворчага ўнітарнага прадпрыемства «АКАДЭМФАРМ»; Насеннікава Кацярына Яўгенаўна, начальнік лабараторыі рэспубліканскага вытворчага ўнітарнага прадпрыемства «АКАДЭМФАРМ»; Клімашэвіч Вікторыя Барысаўна, вядучы тэхнолаг рэспубліканскага вытворчага ўнітарнага прадпрыемства «АКАДЭМФАРМ»; Сугакова Ганна Валер'еўна, вядучы інжынер-тэхнолаг рэспубліканскага вытворчага ўнітарнага прадпрыемства «АКАДЭМФАРМ», – за распрацоўку і ўкараненне імпартазамяшчальнага генерычнага лекавага прэпарата «Габапенцін-НАН».
5. Більдзюкевіч Аляксандр Віктаравіч, дырэктар дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут фізіка-арганічнай хіміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», акадэмік, доктар хімічных навук, прафесар; Пліско Таццяна Віктараўна, загадчык лабараторыі дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут фізіка-арганічнай хіміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», доктар хімічных навук, дацэнт; Бурць Кацярына Сяргееўна, старшы навуковы супрацоўнік дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут фізіка-арганічнай хіміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», кандыдат хімічных навук, дацэнт, – за распрацоўку новых эфектыўных метадаў па стварэнні мультыслаёвых кампазіцыйных мембран для нанафільтрацыі з вады шкодных фарбавальнікаў, антыбіётыкаў і атрымання соляў літыя з прыродных расолаў.
6. Зінчанка Анатоль Іванавіч, загадчык галіновай лабараторыі дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут мікрабіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», член-карэспандэнт, доктар біялагічных навук, прафесар; Бірычэўская Ларыса Леанідаўна, вядучы навуковы супрацоўнік дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут мікрабіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», кандыдат біялагічных навук, дацэнт; Шчокалава Анастасія Сяргееўна, старшы навуковы супрацоўнік дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут мікрабіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», кандыдат біялагічных навук; Дайнека Ганна Васільеўна, малодшы навуковы супрацоўнік дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут мікрабіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», магістр біялагічных навук, – за распрацоўку высокаэфектыўнай біятэхналогіі атрымання проціпухліннага нуклеазіду 6-тыа-2' – дэзаксігуаназіну і яго фасфаліпідных вытворных, якія валодаюць пралекавымі ўласцівасцямі.
7. Сіняўская Марына Георгіеўна, загадчык лабараторыі дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут генетыкі і цыталогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», кандыдат біялагічных навук, дацэнт; Александровіч Валерыя Вадзімаўна, малодшы навуковы супрацоўнік дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут генетыкі і цыталогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», – за распрацоўку і ўкараненне высокаэфектыўнай ДНК-тэхналогіі ранняй дыягностыкі фармакарэзістэнтнай эпілепсіі ў дзяцей.
8. Тапальскі Дзмітрый Віктаравіч, дырэктар дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут фізіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», доктар медыцынскіх навук, прафесар; Карпава Алена Васільеўна, загадчык цэнтра медыцынскай мікрабіялогіі і антыбіётыкарэзістэнтнасці дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут фізіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», кандыдат медыцынскіх навук, дацэнт, – за распрацоўку новага комплекснага падыходу да пераадолення антыбіётыкарэзістэнтнасці грамадмоўных патагенаў з выяўленнем механізмаў яе фарміравання, стварэннем інструментаў і эфектыўных камбінацый антыбіётыкаў для аптымізацыі антымікробнай тэрапіі.
9. Юрэцкі Станіслаў Сцяпанавіч, дырэктар дзяржаўнай установы «Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», кандыдат гістарычных навук; Губанава Вольга Аляксандраўна, навуковы супрацоўнік дзяржаўнай установы «Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі»; Слука Надзея Міхайлаўна, навуковы супрацоўнік дзяржаўнай установы «Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», – за распрацоўку і ўвядзенне ў навуковы абарот методык палявой і камеральнай археаграфіі ўнікальных рукапісных і старадрукаваных кніжных помнікаў Беларусі XV – пачатку ХХ стст.
10. Жыліч Яўген Леанідавіч, загадчык лабараторыі рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Навукова-практычны цэнтр Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па механізацыі сельскай гаспадаркі»; Рагальская Юлія Мікалаеўна, навуковы супрацоўнік рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Навукова-практычны цэнтр Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па механізацыі сельскай гаспадаркі», – за распрацоўку прылады для дыстанцыйнага вызначэння прамераў цела і жывой масы буйной рагатай жывёлы ў аўтаматычным рэжыме.
