Пачатак ХХ ст. з прадчуваннем блізкасці новай эпохі ў жыцці Беларусі і Польшчы выступае асаблівым перыядам асэнсавання пісьменнікамі пытання калектыўнай прысутнасці ў свеце. Распавядае пра гэта старшы навуковы супрацоўнік філіяла «Інстытут літаратуразнаўства Імя Янкі Купалы» Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі Наталля Бахановіч.

Для Беларусі і Польшчы ХІХ ст. было часам зараджэння і ў многім асваення грамадствам трох светапоглядна-метадалагічных сістэм: рамантызму, пазітывізму, мадэрнізму. Пазітывізм разглядае старшы навуковы супрацоўнік аддзела ўзаемасувязей літаратур Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі Наталля Бахановіч.

У сёмым нумары часопіса «Полымя» загадчык аддзела філасофіі літаратуры і эстэтыкі Інстытута філасофіі НАН Беларусі Валерый Максімовіч у грунтоўным навуковым артыкуле «Літаратурная творчасць у сістэме камунікатыўна-дыялогавых стасункаў» дзеліцца думкамі на рэдкую для беларускай навукі тэму — псіхалогіі творчасці.

У рубрыцы «Спадчына» часопіс "Полымя" прапануе зазірнуць у допісы, пакінутыя яшчэ адным класікам — Уладзімірам Караткевічам. Перададзеныя сястрой пісьменніка Наталляй Кучкоўскай запісныя кніжкі захоўваюцца ў аддзеле рэдкіх кніг і рукапісаў ЦНБ імя Якуба Коласа НАН Беларусі.