3–4 кастрычніка 2023 г. на пляцоўцы НАН Беларусі адбыўся форум «Расія і Беларусь: агульная гісторыя, агульны лёс», прысвечаны захаванню гістарычнай памяці Расіі і Беларусі, супрацьдзеянню фальсіфікацыі сумеснай гісторыі дзвюх краін, перагляду вынікаў Другой сусветнай вайны, уключаючы рэабілітацыю нацысцкіх злачынцаў і іх памагатых, з дапамогай умацавання гуманітарных сувязяў і развіцця супрацоўніцтва. У форуме прынялі ўдзел прадстаўнікі Пастаяннага камітэта Саюзнай дзяржавы, органаў улады і дзяржаўнага кіравання Беларусі і Расіі, устаноў вышэйшай адукацыі, навуковых колаў і экспертнай супольнасці, музеяў, архіваў, грамадскіх аб’яднанняў, сродкаў масавай інфармацыі дзвюх краін. Арганізатарамі мерапрыемства выступілі ФДБАУ «Цэнтр міжнароднага супрацоўніцтва Міністэрства асветы Расійскай Федэрацыі», Фонд «Гістарычная памяць» і Інстытут гісторыі НАН Беларусі.
На пленарным пасяджэнні з прывітальнымі словамі выступілі старшыня Прэзідыума НАН Уладзімір Гусакоў, намеснік Дзяржаўнага сакратара Саюзнай дзяржавы Алена Богдан, намеснік міністра асветы РФ Анастасія Зыранава, першы намеснік старшыні Камітэта Дзяржаўнай Думы Федэральнага сходу РФ па працы, сацыяльнай палітыцы і справах ветэранаў Алена Цунаева і іншыя спікеры. Як падкрэсліў на палях форуму Уладзімір Гусакоў, Беларусі і Расіі трэба адстойваць гістарычную праўду і супрацьстаяць скажэнню падзей мінулага. Ён падкрэсліў, што ў сучасных геапалітычных умовах навукоўцам дзвюх краін неабходна больш актыўна адстойваць дасягненні нацыянальнай гістарыяграфіі. «Гэта дазволіць супрацьстаяць навязванню скажоных і чужых уяўленняў аб нашым мінулым. Толькі сумеснымі намаганнямі можна захаваць Нацыянальную дзяржаўную спадчыну, выхаваць у падрастаючага пакалення патрыятычныя якасці і грамадзянскую пазіцыю», — адзначыў Старшыня Прэзідыума НАН Беларусі.
На пленарным пасяджэнні адбылося падпісанне пагаднення аб супрацоўніцтве паміж Інстытутам расійскай гісторыі РАН і Інстытутам гісторыі НАН Беларусі. Подпісы пад дакументам паставілі дырэктар Інстытута гісторыі НАН Вадзім Лакіза і дырэктар Інстытута расійскай гісторыі РАН Юрый Пятроў.
3 кастрычніка 2023 года ў рамках работы трох профільных секцый былі абмеркаваны праблемы ключавых напрамкаў расійска-беларускага супрацоўніцтва ў галіне захавання гістарычнай памяці і процідзеяння фальсіфікацыі гісторыі, фарміравання духоўна-маральных каштоўнасцей у працэсе выхавання новага пакалення, актуальных пытанняў гістарычнай адукацыі, гісторыка-прававых ацэнак і падыходаў у вывучэнні і асвятленні нацысцкага генацыду на тэрыторыі Беларусі і Расіі.
4 кастрычніка 2023 года работа форуму была прадоўжана на круглым стале «Саюзная дзяржава Расіі і Беларусі: гісторыя і сучаснасць». Таксама ў рамках форуму адбыліся прэзентацыі кнігі «Тэрміну даўнасці не маюць... Злачынствы фашызму супраць народаў Савецкага Саюза ў гады Вялікай Айчыннай вайны 1941–1945 гг.» серыі «Бібліятэка Саюзнай дзяржавы», кніг і зборнікаў дакументаў, выдадзеных расійскімі і беларускімі гісторыкамі і архівістамі. Удзельнікі форуму наведалі мемарыяльны комплекс «Хатынь». Па выніках форуму была прынятая выніковая рэзалюцыя.
